Quản lý nhà nước

Đổi mới sáng tạo

25 Th7, 2016

Đổi mới sáng tạo được coi là “kim chỉ nam” trong mọi hoạt động của Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (Sở KH&CN TP.HCM) trong suốt 40 năm hình thành và phát triển.

Ngay từ giai đoạn đầu tiên vừa mới thành lập, khi đất nước còn gặp muôn vàn khó khăn, thì Sở KH&CN (lúc này là Ủy Ban Khoa học và Kỹ thuật) đã đổi mới cách nghĩ, cách làm và xác định rõ việc tập hợp đội ngũ tri thức là ưu tiên hàng đầu. Không phân biệt thành phần, Sở cùng với các ban ngành đã tập hợp được 13.000 trí thức từ nhiều nguồn khác nhau trong nước và nước ngoài về cống hiến cho công cuộc khôi phục và phát triển Thành phố. Nguồn lực trí thức này đã góp phần tạo nên thành công trong việc khôi phục sản xuất, đưa khoa học gắn chặt với đời sống, sản xuất.

doi-moi-sang-tao

 Sản phẩm “miệng cống thoát nước cải tiến” của nhà sáng chế Đồng Xuân Dũng được lắp đặt thử nghiệm tại TPHCM. (Nguồn SGGP)

Việc mục tiêu hóa các chương trình cũng đã mang đến những thành tựu mang đậm dấu ấn của khoa học và công nghệ: thành lập Nhà máy Lọc dầu Cát Lái từ việc ứng dụng kết quả nghiên cứu dầu thô. Ngay từ thời kỳ đầu, việc mở rộng hợp tác quốc tế, tiếp thu thành quả khoa học kỹ thuật tiên tiến từ các nước phát triển đã được chú trọng. Kết quả là năm 1990, Trung tâm Dịch vụ Phân tích Thí nghiệm (CASE) đã được khánh thành từ sự hợp tác với Chính phủ Pháp.

Từ những năm 1990, Sở KH&CN cũng đã phát động mạnh mẽ Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật nhằm khuyến khích các cá nhân, doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, sáng chế đề tài khoa học phục vụ cho cuộc sống. Trải qua 25 năm, đã có 3.753 giải pháp kỹ thuật tham gia hưởng ứng Hội thi với 941 giải pháp được trao giải. Nhiều đề tài đi ra từ Hội thi đã được ứng dụng vào thực tiễn, mang lại giá trị kinh tế cao.

Từ năm 2007, vai trò chủ trì Hội thi được chuyển giao từ Sở Khoa học Công nghệ sang cho Liên hiệp các Hội Khoa  học Kỹ thuật Thành phố tổ chức với chu kỳ 2 năm 1 lần.

Sau khi hoàn tất việc chuyển giao, bắt đầu từ năm 2008, Sở KH&CN đã tiến hành tổ chức Giải thưởng Sáng chế Thành phố cũng với chu kỳ 2 năm 1 lần để luân phiên với Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật.

Những hoạt động này đã thúc đẩy hoạt động sáng tạo và bảo vệ thành quả sáng tạo thể hiện qua tỷ lệ đơn đăng ký nhãn hiệu tại TP.HCM trong 10 năm qua so với số lượng đơn đăng ký của cả nước đạt 42%. Số lượng đơn đăng ký kiểu dáng công chiếm 49% của cả nước và số lượng đơn đăng ký sáng chế chiếm 31% của cả nước.

Sở cũng là đơn vị tiên phong trong việc thúc đẩy sáng tạo khoa học công nghệ. Thông qua Chương trình Vườn Ươm sáng tạo KH&CN trẻ, Sở đã khuyến khích và tạo điều kiện cho lực lượng trí thức, nhà khoa học trẻ tham gia nghiên cứu khoa học. Kết quả là, số lượng đề tài đăng ký tham gia chương trình ngày càng tăng: Năm 2011: 16 đề tài; Năm 2012: 19 đề tài; Năm 2013: 37 đề tài; Năm 2014: 30 đề tài. Năm 2015: 32 đề tài.

Các hoạt động hỗ trợ ươm tạo doanh nghiệp khoa học và công nghệ của Sở cũng đã thúc đẩy hình thành các cơ sở ươm tạo và phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ để gắn kết cung – cầu nhằm nối kết giữa giai đoạn nghiên cứu với giai đoạn triển khai ứng dụng, gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tế, phục vụ sản xuất, tránh hiện tượng lãng phí chi phí và chất xám do đầu tư không đúng hướng. Sở đã chủ động hợp tác và hỗ trợ Trường Đại học Nông Lâm, Trường Đại học Bách khoa, Khu Nông nghiệp công nghệ cao hình thành 3 mô hình cơ sở ươm tạo doanh nghiệp công nghệ với đầy đủ các hệ thống tư vấn, kỹ thuật và dịch vụ đi kèm. Đến nay đã có hơn 90 doanh nghiệp đã và đang ươm ươm tại các cơ sở ươm tạo; trong đó 14 đã tốt nghiệp thuộc các lĩnh vực như: công nghệ thông tin, cơ khí nông nghiệp, cơ điện tử, năng lượng, nhiên liệu sinh học, chế phẩm sinh học, phân bón vi sinh, chế biến thực phẩm, nông nghiệp công nghệ cao… Ngoài ra, dự án hợp tác giữa Việt Nam và Châu Âu trong việc hình thành Trung tâm ươm tạo doanh nghiệp phần mềm Quang Trung, Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp – Thành đoàn.

Sở cũng là đơn vị tiên phong trên cả nước thúc đẩy sự hình thành và phát triển của thị trường khoa học và công nghệ, tạo cầu nối giữa Nhà Khoa học – Doanh nghiệp, trong đó Nhà nước đóng vai trò “Bà đỡ”.

Có thể nói, bên cạnh truyền thống Đoàn kết, Đổi mới sáng tạo đã góp phần nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ Thành phố, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học trong việc hoạch định các chính sách phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của kinh tế Thành phố.

                                                                                                                                                                Vân Ly