Quản lý nhà nước

Đổi mới cơ chế tài chính

25 Th7, 2016

Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) là địa phương đầu tiên trong cả nước, triển khai thực hiện thí điểm hình thức: “Hợp đồng đặt hàng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ”. Đây là bước đi mới, giúp đơn giản hóa về thủ tục hành chính, thanh quyết toán kinh phí trong nghiên cứu khoa học theo phương thức thanh toán trọn gói, giúp các nhà khoa học chuyên tâm hơn khi thực hiện đề tài.

Không dừng lại ở đó, hình thức “đặt hàng” còn giúp các đề tài nghiên cứu ra có địa chỉ ứng dụng kết quả vào thực tiễn, nâng cao hiệu quả của hoạt động nghiên cứu, tránh lãnh phí, thất thoát ngân sách của nhà nước khi giảm bớt được tình trạng đề tài nghiên cứu xong bị “xếp vào ngăn kéo”.

Hình trang chủ_Chip SG8V1 (Nguồn ipay.vn)

Chip SG8V1 – Chip vi mạnh đầu tiên tại Việt Nam, đề án nhận được nhiều hỗ trợ từ chính sách đổi mới cơ chế tài chính nghiên cứu của Sở KH & CN thành phố

Tỉ lệ các đề tài nghiên cứu dưới dạng “đặt hàng” ngày càng tăng, đạt trung bình 30 – 40%/ năm. Trong đó, đầu mối “đặt hàng” là từ Thành ủy, UBND Thành phố, các Sở, Ban, Ngành, quận huyện cho đến các hội doanh nghiệp.

Về hình thức thực hiện, Sở KH&CN TP.HCM tiếp nhận các đơn đặt hàng và thông báo rộng rãi thông qua trang web để các tổ chức, các nhà khoa học được biết và đăng ký thực hiện. Sau đó, Sở KH&CN TP.HCM sẽ tiến hành tuyển chọn cơ quan chủ trì, chủ nhiệm đề tài theo hình thức đấu thầu.

Mặt khác, Sở KH&CN TP.HCM cũng tiến hành hỗ trợ đầu tư cho các thiết bị, dự án công nghệ từ các đơn đặt hàng. Nhiều đề tài, dự án trong các lĩnh vực trọng điểm như cơ khí, công nghệ sinh học, năng lượng, thiết kế vi mạch… được tập trung đầu tư với kinh phí tương đối lớn, từ 2-4 tỷ đồng.

Bên cạnh việc đặt hàng sản phẩm, Sở KH&CN TP.HCM cũng đã áp dụng cơ chế đồng đầu tư thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ nhằm gắn kết giữa doanh nghiệp với các Viện, trường. Trong đó, nổi bật nhất là chương trình thiết kế, chế tạo thiết bị, sản phẩm thay thế nhập khẩu và chương trình chế tạo Robot công nghiệp.

Các đề tài, dự án từ hai chương trình này tập trung vào đơn đặt hàng của doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực công nghiệp ưu tiên của Thành phố như: Cơ khí, điện tử – công nghệ thông tin, hóa – dược, nhựa – cao su, năng lượng mới, năng lượng tái tạo vào các ngành công nghiệp phụ trợ phục vụ phát triển công nghệ cao.

Từ năm 2013 đến nay, cả 2 chương trình đã thực hiện được 44 đề tài, dự án với tổng kinh phí đầu tư hơn 83 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 36 tỷ đồng (chiếm 44,34%) và kinh phí đầu tư huy động từ xã hội là hơn 47 tỷ đồng (chiếm 56,66%). Các sản phẩm thiết bị, công nghệ hình thành từ các đề tài, dự án của chương trình đã chuyển giao cho doanh nghiệp với giá bán trung bình rẻ hơn từ 20 – 60% so với giá nhập khẩu.

Điều quan trọng nhất, với việc áp dụng hình thức đặt hàng và đồng đầu tư thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, Sở KH&CN TP.HCM đã tạo dựng được cơ chế liên kết hợp tác ba bên giữa các Viện nghiên cứu, trường đại học – doanh nghiệp – cơ quan quản lý Nhà nước.

Trong đó, Nhà nước đóng vai trò đầu mối, là “bà đỡ” và cùng chia sẻ rủi ro (nếu có) trong mối liên hệ giữa doanh nghiệp và các trường, Viện. Sự hợp tác liên kết giữa các cơ sở nghiên cứu đào tạo với doanh nghiệp sẽ là khâu đột phá quan trọng, nhằm phát huy năng lực của đội ngũ trí thức, đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư đối với hoạt động khoa học công nghệ trực tiếp phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, đưa TP.HCM ngày càng phát triển, xứng đáng là đầu tàu phát triển kinh tế – xã hội của cả nước.

Minh Nghĩa