Bài viết về chúng tôi

Chuyển đổi theo Nghị định 115: “Khoán 10” đang vào thành phố

09 Th4, 2008

chuyen-doi-theo-nghi-dinh-115

Phân tích mẫu trong phòng thí nghiệm tại Case.

Hai đơn vị khoa học công nghệ (KHCN) đầu tiên tại TPHCM sẽ được chuyển đổi theo Nghị định 115 là Trung tâm dịch vụ phân tích thí nghiệm TPHCM (Case) và Trung tâm tiết kiệm năng lượng TPHCM (ECC – HCM).

Theo Sở KH-CN TPHCM, đây là hai đơn vị đã trải qua hầu hết các thủ tục cần thiết trước khi chuyển đổi, và đặc biệt, trong đề án chuyển đổi của mình, hai đơn vị này cũng muốn được thực hiện ngay theo Nghị định 115 trong năm 2008 mà không cần thời gian chờ thích nghi.

Tự chủ, không phải ai cũng như ai

“Đây là hai đơn vị có năng lực hoạt động tương đối tốt, có khả năng cạnh tranh với các đối tác khác hoạt động trong cùng lĩnh vực, thậm chí là có thể cạnh tranh cả với các đơn vị nước ngoài. Họ đã xây dựng được tên tuổi của mình, và phần nào đã có đủ khả năng để tự chủ”, PGS.TS Phan Minh Tân, Giám đốc Sở KH-CN TPHCM nhận xét về Case và ECC-HCM, hai đơn vị đầu tiên của TPHCM được thông qua đề án chuyển đổi hoạt động theo nghị định 115.

Cũng theo TS Phan Minh Tân, TPHCM quản lý 13 đơn vị KHCN, trong đó có 11 đơn vị đã có đề án chuyển đổi theo Nghị định 115, và 2 đơn vị đang đề xuất được thực hiện theo Nghị định 43.

Trong các đơn vị đã có đề án, ECC-HCM và Case được chọn để trở thành hai đơn vị thí điểm của TPHCM bởi vì những thế mạnh của họ trong hoạt động hiện nay, và cũng bởi là hai đơn vị đang nôn nóng muốn được chuyển ngay sang hoạt động theo cơ chế “tự chủ, được trao nhiều quyền hơn nhưng cũng sẽ phải chịu trách nhiệm lớn hơn”. Tất nhiên, kèm theo hai chữ tự chủ đó là chuyện các đơn vị này sẽ bị cắt đi “bầu sữa” từ ngân sách.

“Hiểu một cách đơn giản nhất về tinh thần chính của Nghị định 115, thì trước đây các đơn vị KHCN này được nhận tiền theo biên chế, theo những nhiệm vụ được giao và các hoạt động nghiên cứu chuyển giao… đều phải xin. Bây giờ các quyền đó được trao lại cho đơn vị tự quyết. Lương bổng và mọi thứ tự lo.

Trên cơ sở đó, nhà nước sẽ giao cho các đơn vị này một số tài sản, một số tiền để các đơn vị sau khi chuyển sang hoạt động theo Nghị định 115 tiếp tục thực hiện những công việc mà họ vẫn làm trước kia. Tất nhiên, nói như vậy không phải là sau khi chuyển đổi, các đơn vị này kông còn được quan tâm, không còn được nhận đầu tư từ nhà nước nữa”, ông Phan Minh Tân cho biết.

Nghị định 115, được mọi người ví von như là “khoán 10” trong khoa học. Thế nhưng, trái với những dự báo ban đầu, nhiều đơn vị khoa học lại không hề tỏ ra “mặn mà” với các quyền lợi và sự tự chủ này của mình. Tại Hội nghị sơ kết tình hình thực hiện Nghị định 115 tại TPHCM gần đây, trong 659 tổ chức KHCN thuộc các bộ, ngành, địa phương, mới có 161 tổ chức KHCN có đề án chuyển đổi đã được phê duyệt, và có 313 tổ chức KHCN đang… xây dựng đề án.

Có vẻ như, cũng cùng một yêu cầu, nhưng sự đón nhận từ các đơn vị khoa học khác nhau, cũng mỗi người mỗi vẻ. Đâu là nguyên nhân?

Khi… “người ta lớn”

Tiến sĩ Đinh Công Tuấn, Giám đốc Case không giấu vẻ mong chờ khi nói đến việc chuyển đổi theo Nghị định 115. Theo ông, việc chuyển đổi theo nghị định 115, Case chỉ toàn thấy thuận lợi, không thấy thiệt hại gì hết! Về “bầu sữa” ngân sách bị cắt sau khi chuyển sang hoạt động theo Nghị định 115, ông Tuấn điềm nhiên: “Chúng tôi đã không nhận ngân sách nhà nuớc từ năm 2007”.

Nói cho cặn kẽ ra, thì ECC-HCM và Case là những đơn vị KHCN nhà nước nhưng “làm ăn được”.

Thực tế, dù không nhận nguồn ngân sách hơn 2 tỷ đồng/năm từ năm 2007, do đã chuyển sang cơ chế tự chủ theo nghị định 43, nhưng có vẻ như chuyện đó không mấy ảnh hưởng đến Case. “Thuế thu nhập doanh nghiệp của chúng tôi trong năm 2007 là 5,2 tỷ đồng, doanh thu năm 2007 đạt hơn 150% so với năm 2006. Chúng tôi đang là một trung tâm uy tín và có thương hiệu, được nhiều khách hàng tin tưởng”, ông Tuấn nói, chắc nịch.

Theo ông Tuấn, với Case, cái lợi đầu tiên là họ có thể hạch toán đầy đủ hệ số lương của cán bộ công nhân viên. Cái lợi thứ hai là họ sẽ được miễn thuế 3 năm. Tất nhiên, vì đã chuyển sang tự chủ theo Nghị định 43 từ năm 2007, nên gần như Case đã có một sự chuẩn bị chu đáo để chờ được “tự chủ tài chính”.

Ở đơn vị còn lại, ECC-HCM, việc tự chủ tài chính cũng hoàn toàn là một vấn đề không khó với họ. Khi đó, các đơn vị này cần hơn một cơ chế thoáng để làm việc. Họ cần được tuyển dụng, sa thải, tăng lương cho cán bộ nhân viên của mình một cách rõ ràng, minh bạch.

Cũng cần nói thêm, cả hai đơn vị này đều được đánh giá là đang có bước phát triển tốt, và vừa có khả năng thực hiện một số nhiệm vụ KHCN được giao phó, vừa có khả năng ra thị trường, để làm công tác kinh doanh.

Với việc quy định cắt bầu sữa ngân sách và cho phép tự chủ, với hàng loạt ưu đãi, xem ra 115 thực sự thích hợp… “khi người ta lớn”. Sự chờ mong của ECC-HCM và Case, hai đơn vị dự kiến là đầu tiên của TPHCM sẽ chuyển đổi theo Nghị định 115, có phải là dấu hiệu muốn “ra riêng” khi họ đã đủ năng lực để trưởng thành?

Nếu thế, cũng cần lắm một cái nhìn ngược lại: tại sao có những đơn vị KH-CN vẫn chưa thật sự đủ tự tin, đủ ham muốn “ra riêng”?

(SGGP)

Link nguồn: sggp.org.vn